Chương trình Sang Ngang nhận bé ở các nhóm tuổi mầm non từ 6 tháng tới 6 tuổi, chia thành 6 tháng đến 18 tháng, 18 đến 24 tháng, 2 đến 3 tuổi, 3 đến 4 tuổi, 4 đến 5 tuổi và 5 đến 6 tuổi, miễn là campus còn suất ở nhóm tuổi đó trong học kỳ và hồ sơ bé đáp ứng điều kiện tiếp nhận. Phiếu đăng ký có đủ sáu nhóm tuổi; campus nào đang có lớp và còn suất cho nhóm nào thì nhà trường xác nhận khi tư vấn. Điều khác nhau là mỗi độ tuổi khi đổi trường cần chú ý những chuyện riêng.
Một bé chín tháng đổi nơi chăm sóc lo nhất chuyện ăn ngủ và người bế quen. Một bé bốn tuổi lo chuyện bạn thân và cô thương. Một bé năm tuổi rưỡi còn có thêm câu hỏi về lớp một. Bài này đi qua từng nhóm tuổi theo cách chia của phiếu đăng ký Sang Ngang, nêu điều đáng lưu ý, cách chuẩn bị và câu nên hỏi nhà trường cho đúng độ tuổi của bé.
Nhìn nhanh sáu nhóm tuổi
Bảng dưới tóm tắt điểm chính của từng nhóm tuổi khi sang ngang. Đây là quan sát chung về trẻ mầm non, mỗi bé có thể khác:
| Nhóm tuổi | Điều bé gắn bó nhất | Phần khó khi đổi trường | Câu nên hỏi nhà trường |
|---|---|---|---|
| 6 đến 18 tháng | Người chăm sóc chính, giờ ăn ngủ | Đổi người bế, đổi nếp bú, ăn dặm, ngủ | Mỗi cô chăm mấy bé, nếp ăn ngủ theo từng bé hay theo lớp |
| 18 đến 24 tháng | Cô quen, đồ vật quen | Bé bắt đầu biết lo xa, dễ bám ba mẹ | Cách cô dỗ bé, có cho mang đồ quen không |
| 2 đến 3 tuổi | Nếp sinh hoạt, vài bạn chơi cùng | Tập vệ sinh, tự xúc ăn có thể chững lại | Lớp hỗ trợ tập bỏ bỉm thế nào |
| 3 đến 4 tuổi | Bạn thân, cô thương | Nhớ bạn cũ, cần được nói chuyện chia tay | Lớp chuyển tiếp có bạn cùng tuổi không |
| 4 đến 5 tuổi | Nhóm bạn, trò chơi chung | Hiểu nhiều hơn nên lo nhiều hơn, so sánh hai trường | Bé được giới thiệu vào nhóm bạn thế nào |
| 5 đến 6 tuổi | Bạn bè, kỳ vọng sắp lên lớp một | Thời gian ở mầm non mới ngắn | Lớp lớn chuẩn bị cho bé vào tiểu học ra sao |
Bảng không phải để xếp nhóm tuổi nào dễ hay khó hơn. Nó giúp ba mẹ biết nên chuẩn bị gì và hỏi gì cho đúng giai đoạn của bé, thay vì hỏi chung chung.
Bé từ 6 tháng đến dưới 2 tuổi: đổi người chăm sóc là chuyện lớn nhất
Ở tuổi này, thế giới của bé xoay quanh vài người lớn quen thuộc và một nếp ăn ngủ đều đặn. Bé chưa có nhiều gắn bó với bạn cùng lớp, nhưng gắn bó rất sâu với người bế bé hằng ngày. Đổi trường với bé nhỏ thực chất là đổi người chăm sóc, đổi chỗ ngủ, có khi đổi cả cách cho ăn.
Vì vậy, điều ba mẹ nên chuẩn bị kỹ nhất là thông tin: bé bú hay ăn dặm thế nào, ăn món gì, dị ứng gì, ngủ mấy giấc, cần vỗ hay cần ru, đồ vật nào giúp bé bình tĩnh. Thông tin càng cụ thể, cô ở trường mới càng tiếp nối được nếp của bé, và quãng thay đổi càng nhẹ. Ba mẹ cũng nên hỏi nhà trường mỗi cô chăm bao nhiêu bé ở nhóm tuổi này, nếp ăn ngủ tổ chức theo từng bé hay theo giờ chung của lớp.
Với bé dưới hai tuổi, tiếng Anh ở trường chủ yếu là âm thanh của bài hát, câu chào, câu dỗ dành. Bé không cần chuẩn bị gì về ngôn ngữ trước khi sang. Điều bé cần là cảm thấy được bế, được dỗ, được ăn ngủ đúng nhịp. Khi những điều đó ổn, mọi phần khác sẽ đến sau.
Ở nhóm tuổi nhỏ, bé có thể ốm vặt nhiều hơn trong quãng đầu đổi môi trường. Ba mẹ nên dự phòng người trông khi bé phải nghỉ ở nhà, và trao đổi với nhà trường về quy định khi bé sốt, ho, để tránh bị động.
Bé 2 đến 3 tuổi: nếp tự lập đang hình thành
Tuổi hai đến ba là quãng bé tập nhiều việc tự lập: tự xúc ăn, tự uống nước, báo đi vệ sinh, tập bỏ bỉm. Những kỹ năng này mới hình thành nên còn mong manh. Khi đổi môi trường, nhiều bé tạm chững lại: bé đã báo đi vệ sinh ở trường cũ lại tè dầm vài lần, bé đã tự xúc ăn lại đòi cô đút.
Đây là phản ứng bình thường với thay đổi, không phải bé thụt lùi thật sự. Ba mẹ nên báo trước cho cô bé đang ở giai đoạn nào của việc tập vệ sinh, bé dùng từ gì để xin đi, ở nhà bé tự làm được những việc gì. Cô biết điều đó sẽ nhắc bé đúng lúc và không làm bé ngại.
Bé hai đến ba tuổi cũng bắt đầu có vài bạn chơi cùng. Bé có thể nhắc tên bạn cũ trong vài tuần đầu. Ba mẹ không cần ngăn bé nhắc, chỉ cần lắng nghe và kể cho bé về những bạn mới bé sẽ gặp. Với tiếng Anh, bé tuổi này học qua bắt chước rất nhanh: bài hát có động tác, câu chào có cử chỉ là những thứ bé thường mang về nhà đầu tiên.
Bé 3 đến 5 tuổi: bạn bè và cảm xúc chia tay
Từ ba tuổi, bé có bạn thân thật sự, có cô mà bé thương, có góc chơi mà bé coi là của mình. Rời trường cũ với bé tuổi này là một cuộc chia tay có cảm xúc. Bé cần được báo trước, được nói lời tạm biệt, có khi cần một món quà nhỏ tặng cô và bạn, để khép lại một quãng chứ không bị cắt ngang.
Bé bốn, năm tuổi hiểu nhiều hơn nên cũng lo nhiều hơn. Bé có thể hỏi vì sao phải đổi trường, các bạn ở trường mới có chơi với con không, cô có nói tiếng Việt không. Ba mẹ nên trả lời thật, ngắn, và nhất quán. Tránh nói xấu trường cũ để bé thấy đổi là đúng, vì điều đó có thể làm bé tổn thương về những người bé đang thương.
Ở trường mới, bé tuổi này thường cần được giới thiệu vào một nhóm bạn. Ba mẹ nên hỏi cô về cách đón bạn mới: có giới thiệu bé với cả lớp không, có xếp bé ngồi cạnh một bạn hiền không, có tạo cơ hội để bé chơi trò bé giỏi không. Một người bạn đầu tiên ở lớp mới thường là bước ngoặt của quãng làm quen. Ba mẹ có thể hỏi cô tên người bạn đó và nhắc tới bạn ở nhà, để bé thấy mình đã có một chỗ đứng nhỏ trong lớp mới.
Với tiếng Anh, bé ba đến năm tuổi có thể trải qua giai đoạn im lặng, nghe mà chưa nói. Ba mẹ đừng hỏi dồn "hôm nay con học được từ gì". Hỏi bé chơi gì, với ai, vui nhất lúc nào sẽ cho ba mẹ biết nhiều hơn về bé.
Bé 5 đến 6 tuổi: quãng mầm non cuối cùng
Bé năm, sáu tuổi sang ngang có một điểm đặc biệt: thời gian ở trường mầm non mới không còn dài trước khi vào lớp một. Ba mẹ có thể băn khoăn có đáng đổi trường ở quãng này không. Câu trả lời tuỳ lý do đổi: nếu bé đang không vui hoặc gia đình muốn bé có một năm cuối trong môi trường song ngữ trước khi lên tiểu học, đổi vẫn có ý nghĩa; nếu bé đang vui và ổn, chờ hết năm có khi nhẹ nhàng hơn.
Nếu sang, ba mẹ nên hỏi kỹ cách lớp lớn ở trường mới chuẩn bị cho bé vào tiểu học: bé được tập ngồi lâu hơn, tự quản đồ dùng, làm quen với nếp lớp học thế nào. Ở mầm non, chuẩn bị vào lớp một không có nghĩa là dạy trước chương trình lớp một; quy định về chương trình mầm non của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng không đặt mục tiêu đó.
Bé tuổi này hiểu đủ để được tham gia vào quyết định ở mức đơn giản: được đi tham quan cùng ba mẹ, được nói bé thích gì ở trường mới. Bé cảm thấy mình được hỏi ý thường hợp tác tốt hơn trong quãng làm quen. Phần chuyển tiếp từ mầm non lên lớp một nói chung có ở chuyentruong.com.
Thông tin nên ghi trong phiếu theo từng độ tuổi
Phiếu đăng ký có phần ghi chú. Ghi đúng điều quan trọng với độ tuổi của bé giúp nhà trường tư vấn đúng lớp và chuẩn bị đón bé chu đáo hơn:
- Dưới 2 tuổi: bé còn bú không, ăn dặm tới giai đoạn nào, số giấc ngủ trong ngày, dị ứng nếu có.
- 2 đến 3 tuổi: bé đã bỏ bỉm chưa hay đang tập, tự xúc ăn tới đâu, từ bé dùng để xin đi vệ sinh.
- 3 đến 5 tuổi: bé đã học ở trường cũ bao lâu, bé nhút nhát hay dạn dĩ, bé thích hoạt động gì.
- 5 đến 6 tuổi: dự định cho bé vào tiểu học ở đâu, ba mẹ mong gì ở năm mầm non cuối.
- Mọi độ tuổi: thời điểm muốn sang, campus ưu tiên và campus thay thế, có muốn tham quan trước không.
Những thông tin này không dùng để chọn lọc bé mà để nhà trường biết bé là ai trước khi gặp. Ba mẹ nào chưa chắc nhóm tuổi của bé thuộc lớp nào, nhất là bé sinh cuối năm, có thể chọn mục cần nhà trường tư vấn.
Bé sinh cuối năm và chuyện xếp lớp
Ở mầm non, lớp thường được xếp theo năm sinh. Bé sinh vào những tháng cuối năm có thể nhỏ hơn bạn cùng lớp gần một tuổi, và sự chênh lệch đó ở tuổi mầm non khá rõ. Khi sang ngang, ba mẹ có bé sinh cuối năm nên hỏi nhà trường bé được xếp lớp theo nguyên tắc nào, và quan sát xem bé có theo được nhịp của lớp không.
Một bé nhỏ tháng trong lớp không có nghĩa là bé chậm. Bé chỉ cần thêm thời gian ở một số việc như ngồi tập trung, tự phục vụ, diễn đạt. Cô biết bé nhỏ tháng sẽ điều chỉnh kỳ vọng phù hợp. Ba mẹ cũng nên tránh so bé với bạn lớn hơn gần một tuổi.
Nếu sau vài tuần ba mẹ và cô cùng thấy bé thật sự hụt hơi so với nhịp lớp, có thể trao đổi với nhà trường về phương án phù hợp hơn cho bé. Ngược lại, có bé sinh đầu năm, phát triển nhanh, lại thấy lớp hơi chậm với mình. Ở cả hai trường hợp, căn cứ là quan sát thực tế về bé chứ không phải con số trên giấy khai sinh, và quyết định nên đến từ trao đổi giữa ba mẹ với giáo viên chứ không phải từ một bên.
Chưa chắc bé thuộc nhóm tuổi nào, nhất là bé sinh cuối năm, ba mẹ cứ ghi tháng sinh của bé vào phần ghi chú khi đăng ký trên trang. Đội tư vấn của Global Star School sẽ đối chiếu lớp phù hợp, kiểm tra suất và trao đổi những điều riêng cho độ tuổi đó.
Câu hỏi thường gặp
Bé 6 tháng tuổi có tham gia Sang Ngang được không?
Phiếu đăng ký của chương trình có nhóm tuổi 6 đến 18 tháng, nên bé từ 6 tháng có thể đăng ký nếu đang được chăm sóc ở một cơ sở khác và campus còn suất ở nhóm tuổi này. Ba mẹ nên hỏi kỹ nếp ăn ngủ và số bé mỗi cô chăm.
Bé 5 tuổi có nên chuyển trường không khi sắp vào lớp một?
Tuỳ lý do. Nếu bé đang không vui hoặc gia đình muốn bé có năm mầm non cuối trong môi trường song ngữ, đổi vẫn có ý nghĩa. Nếu bé đang vui và ổn, chờ hết năm có thể nhẹ nhàng hơn. Ba mẹ nên hỏi cách lớp lớn chuẩn bị vào tiểu học.
Bé lớn tuổi mới sang song ngữ có theo kịp các bạn không?
Bé lớn có lợi thế là hiểu nhiều, tự lập hơn, nên thường bắt nhịp sinh hoạt nhanh. Phần tiếng Anh cần thời gian, và lớp chuyển tiếp giúp bé có quãng làm quen riêng. Ở mầm non không có điểm số nên không có chuyện theo kịp theo nghĩa thành tích.
Bé đang tập bỏ bỉm có nên chuyển trường không?
Có thể chuyển, nhưng ba mẹ nên báo cô giai đoạn tập của bé, từ bé dùng để xin đi và cách ở nhà đang làm. Bé có thể tạm chững lại trong quãng đầu vì thay đổi môi trường, đó là phản ứng bình thường và thường qua đi.
Nhóm tuổi nào thường còn nhiều suất Sang Ngang hơn?
Không có quy luật chung, vì số suất phụ thuộc tình trạng từng lớp ở từng campus trong từng học kỳ. Cách chính xác là ghi đúng độ tuổi của bé trong phiếu đăng ký để nhà trường kiểm tra và báo lại.
Hai anh em khác nhóm tuổi có sang cùng lúc được không?
Được nếu campus còn suất ở cả hai nhóm tuổi. Ba mẹ nên ghi rõ trong phần ghi chú khi đăng ký. Nếu một nhóm đã kín, có thể cân nhắc cho từng bé sang ở thời điểm khác nhau hoặc hỏi campus khác.