Học thêm tiếng Anh với giáo viên nước ngoài sau khi sang song ngữ: có cần không?

Bé đã học mầm non song ngữ không nhất thiết phải học thêm tiếng Anh với giáo viên nước ngoài; nên cân nhắc khi bé đã quen lớp chính, tỏ ra thích tiếng Anh, và gia đình muốn bé có thêm giờ nghe nói theo nhóm nhỏ mà ở nhà không bù được. Nếu bé còn căng thẳng với tiếng Anh ở lớp chính, thêm giờ học lúc này thường phản tác dụng.

Lớp song ngữ đã cho bé tiếp xúc tiếng Anh mỗi ngày trong sinh hoạt. Buổi học thêm khác ở chỗ nhóm nhỏ hơn, thời gian nói của mỗi bé nhiều hơn, và giáo viên nước ngoài tập trung vào nghe nói qua trò chơi, bài hát, câu chuyện. Đó là lợi ích có thật, nhưng chỉ phát huy khi bé đủ thoải mái để tham gia.

Phần dưới đi qua các dấu hiệu nên và chưa nên học thêm, khác biệt giữa giờ tiếng Anh trong lớp song ngữ và buổi học thêm, thời điểm hợp lý sau khi sang ngang, và cách để tiếng Anh vẫn là niềm vui chứ không thành bài tập.

Lớp song ngữ và buổi tiếng Anh học thêm khác nhau ở đâu

Trong lớp song ngữ, tiếng Anh đi cùng sinh hoạt: cô chào buổi sáng, hướng dẫn rửa tay, gọi bé ra sân, kể chuyện theo chủ đề tuần. Bé nghe nhiều, nhưng lớp có đủ bạn, nên lượt nói riêng của mỗi bé không nhiều. Nhiều bé hiểu khá tốt mà vẫn ít nói, và đó là chuyện bình thường của giai đoạn đầu.

Buổi học thêm thường tổ chức theo nhóm nhỏ, có giáo viên nước ngoài dẫn dắt, nội dung xoay quanh nghe nói qua bài hát, trò chơi vận động, đóng vai, kể chuyện bằng tranh. Vì nhóm ít bé, cô có thời gian chờ từng bé trả lời, khen từng cố gắng, sửa nhẹ cách phát âm qua việc nhắc lại đúng chứ không bắt lặp.

Hai hình thức không thay nhau mà bổ sung. Lớp song ngữ cho bé môi trường để tiếng Anh thành thói quen; buổi học thêm cho bé chỗ để thử dùng tiếng Anh một cách chủ động hơn. Chương trình tiếng Anh với giáo viên nước ngoài trong hệ thống được giới thiệu riêng ở trang Global Star English; phần phương pháp và cách trẻ học ngôn ngữ được bàn kỹ ở trang globalstarenglish.edu.vn. Ở đây chỉ bàn chuyện có nên thêm, và thêm lúc nào, cho bé vừa sang ngang.

Dấu hiệu nên và chưa nên cho bé học thêm

Ba mẹ có thể đối chiếu những gì quan sát được ở nhà và nghe từ cô lớp chính với bảng dưới:

Nếu hàng cuối nghiêng về cột phải, nên dừng lại trước khi đăng ký. Kỳ vọng "nói giỏi nhanh" dễ biến buổi học thành áp lực, và trẻ nhỏ rất nhạy với áp lực của người lớn dù không ai nói ra.

Thời điểm hợp lý sau khi sang ngang

Với bé vừa sang trường song ngữ, khoảng thời gian đầu nên để dành cho lớp chính. Bé đang nghe một lượng tiếng Anh nhiều hơn hẳn trường cũ, đang tập hiểu cô qua cử chỉ, tranh ảnh, nhịp sinh hoạt. Giai đoạn bé nghe nhiều mà nói ít, có khi gần như không nói tiếng Anh, là giai đoạn bình thường mà nhiều bé đi qua; thêm giờ học lúc này không làm giai đoạn đó ngắn lại mà có thể làm bé mệt hơn.

Thời điểm hợp lý thường đến khi ba mẹ thấy hai điều cùng lúc. Một là bé đã yên nếp lớp chính. Hai là bé bắt đầu mang tiếng Anh về nhà theo cách tự nhiên: hát lại một câu, gọi tên một con vật bằng tiếng Anh, bắt chước câu cô hay nói. Khi đó, buổi học thêm giống như mở rộng một sân chơi bé đã thích, chứ không phải đẩy bé vào một phòng học mới.

Có những bé không bao giờ cần học thêm. Bé vui ở lớp chính, ở nhà có ba mẹ đọc truyện tranh song ngữ, cuối tuần được chơi tự do, và tiếng Anh vẫn lớn dần theo nhịp riêng. Không học thêm không có nghĩa là thiệt; đó cũng là một lựa chọn hợp lý. Ngược lại, có những bé học thêm sớm vẫn rất vui vì bé vốn thích hát, thích cô nước ngoài từ những ngày đầu. Ba mẹ nhìn vào bé của mình, không nhìn vào mốc của nhà khác.

Một buổi tiếng Anh nhóm nhỏ thường diễn ra thế nào

Để ba mẹ hình dung, thử theo một buổi học giả định với nhóm bé bốn, năm tuổi. Buổi mở đầu bằng bài hát chào quen thuộc, các bé ngồi vòng tròn trên thảm, cô nước ngoài gọi tên từng bé và chờ bé vẫy tay hay đáp lại một câu ngắn. Bé nào chưa muốn nói thì chỉ cần vẫy tay, cô vẫn cười và đi tiếp.

Phần giữa thường là một trò chơi có vận động gắn với chủ đề, ví dụ chủ đề con vật: cô làm tiếng kêu, các bé đoán và nhảy như con vật đó; sau đó cô kể một câu chuyện ngắn bằng tranh và con rối, dừng lại hỏi những câu rất đơn giản như con gì đây, màu gì. Bé trả lời bằng một từ, bằng tay chỉ, hay bằng tiếng Việt đều được chấp nhận; cô nhắc lại câu tiếng Anh đúng một cách tự nhiên.

Cuối buổi có thể là một hoạt động tay như tô màu con vật vừa học hay dán hình, rồi bài hát tạm biệt. Cả buổi không có bài kiểm tra, không có ai bị gọi lên bảng. Nếu buổi học thêm ba mẹ được giới thiệu khác xa hình dung này, ví dụ bé phải ngồi lâu chép chữ hay học thuộc danh sách từ, nên hỏi lại cách tổ chức có hợp với tuổi mầm non không. Mô tả trên là ví dụ giả định để hình dung, mỗi chương trình có cách sắp xếp riêng.

Những câu nên hỏi trước khi đăng ký buổi học thêm

Nhóm có bao nhiêu bé và chia theo độ tuổi thế nào? Nhóm nhỏ là lý do chính để học thêm. Nếu nhóm đông gần bằng lớp chính, lợi ích về lượt nói giảm đi nhiều.

Buổi học diễn ra lúc nào trong ngày? Buổi học ngay sau giờ ngủ trưa hay cuối chiều khi bé đã mệt sẽ khác buổi sáng cuối tuần. Hỏi để xếp vào lịch của bé cho hợp sức.

Giáo viên có trao đổi với cô lớp chính không? Hai cô biết bé đang học gì ở bên kia sẽ nối được chủ đề, tránh lặp hoặc đi quá nhanh.

Bé được theo dõi tiến bộ bằng cách nào? Nên là nhận xét bằng lời, ví dụ những gì bé hiểu, những câu bé bắt đầu dùng, không phải điểm số hay xếp hạng.

Nếu bé không hợp thì dừng thế nào? Hỏi về thời gian báo trước và cách xử lý phần đã đăng ký theo quy định nhà trường thông báo.

Bé mới sang có được học thử hoặc dự một buổi không? Một buổi dự thử cho ba mẹ thấy bé phản ứng thế nào với cô và nhóm bạn. Nếu nhà trường có hình thức này, đó là cách chọn chắc hơn mọi lời mô tả; nếu không, hỏi xem ba mẹ có thể đứng ngoài quan sát một lúc không.

Chi phí và cách đóng tính thế nào? Buổi học thêm thường có cách tính riêng với lớp chính. Ba mẹ xin thông báo rõ bằng văn bản: tính theo khoá hay theo tháng, nghỉ ốm có bù buổi không, đóng trước bao lâu.

Giữ cho tiếng Anh vẫn là niềm vui

Một bé bốn tuổi không học tiếng Anh vì muốn có bằng cấp. Bé tham gia vì bài hát vui, vì trò chơi có nhảy có chạy, vì cô làm con rối nói chuyện. Khi buổi học thêm giữ được không khí đó, bé tự nhiên muốn đi. Khi nó biến thành giờ ngồi lặp lại từ và bị hỏi bài, bé sẽ tìm cách né.

Ở nhà, ba mẹ giúp giữ không khí đó bằng cách không biến tiếng Anh thành bài kiểm tra. Thay vì hỏi "hôm nay con học được từ gì, nói ba nghe xem", có thể hỏi "hôm nay ở lớp cô có hát bài nào vui không". Nếu bé tự hát, ba mẹ hát theo, kể cả khi không thuộc lời. Nếu bé không muốn kể, cũng không sao.

Ba mẹ cũng nên giữ lời hứa nhỏ với bé: nếu đã nói hôm có lớp tiếng Anh sẽ về sớm đi công viên, thì làm đúng. Một buổi học thêm gắn với một điều bé chờ mong khiến cả ngày đó dễ chịu hơn, và bé không cảm thấy học thêm là lấy mất thời gian chơi. Một tín hiệu đáng để ý là bé có còn muốn đi học thêm sau vài tuần không. Nếu sáng hôm có lớp bé vui hơn, nhắc đến cô nước ngoài với giọng thích thú, đó là dấu hiệu tốt. Nếu bé bắt đầu viện cớ đau bụng, buồn ngủ đúng hôm có lớp, ba mẹ nên hỏi cô xem trong buổi học có điều gì làm bé khó chịu, và cân nhắc tạm dừng.

Tiếng Việt vẫn cần được nuôi song song

Khi bé học song ngữ cả ngày rồi học thêm tiếng Anh, thời gian bé nghe tiếng Việt phong phú có thể giảm đi mà ba mẹ không để ý. Tiếng Việt ở trường thường là những câu ngắn trong sinh hoạt; tiếng Việt giàu từ vựng, có câu chuyện, có cảm xúc, phần lớn bé nghe ở nhà. Mục giữ tiếng Việt cho con trong năm đầu học song ngữ của trang bàn kỹ hơn về việc này.

Ở góc độ dịch vụ thêm, nguyên tắc đơn giản là mỗi buổi tiếng Anh thêm nên đi kèm một khoảng tiếng Việt chất lượng ở nhà: đọc truyện trước giờ ngủ, kể chuyện trong bữa cơm, trò chuyện trên đường về. Không cần đếm phút cho bằng nhau, chỉ cần bé không bị lệch hẳn về một phía.

Ba mẹ không rành tiếng Anh cũng không cần lo phải bù tiếng Anh ở nhà. Việc ba mẹ làm tốt nhất là nói tiếng Việt với con một cách phong phú, hỏi han, kể chuyện, và tỏ ra quan tâm đến những gì con học. Phần tiếng Anh để cô ở trường và buổi học thêm lo.

Nếu ba mẹ đang tính cho con sang ngang và muốn biết campus mình chọn có những dịch vụ nào đi kèm, có thể để lại thông tin ở mục đăng ký của trang: tên bé, độ tuổi, trường bé đang học, campus muốn chuyển đến và ghi chú điều đang băn khoăn. Đội tư vấn của Global Star School sẽ liên hệ, nói rõ phần nào thuộc lớp chính, phần nào là lựa chọn thêm, và ba mẹ không cần quyết định gì ngay trong cuộc gọi đầu.

Câu hỏi thường gặp

Bé học mầm non song ngữ có cần học thêm tiếng Anh bên ngoài không?

Không bắt buộc. Lớp song ngữ đã cho bé tiếp xúc tiếng Anh mỗi ngày. Học thêm chỉ nên cân nhắc khi bé đã quen nếp, tỏ ra thích tiếng Anh và gia đình muốn bé có thêm giờ nghe nói theo nhóm nhỏ. Nhiều bé không học thêm vẫn tiến bộ tốt theo nhịp riêng.

Bé vừa chuyển sang trường song ngữ bao lâu thì nên học thêm tiếng Anh?

Không có mốc chung. Thời điểm hợp thường là khi bé đã yên nếp lớp chính và bắt đầu tự mang tiếng Anh về nhà như hát lại, gọi tên đồ vật. Với nhiều bé đó là sau vài tuần đến vài tháng; ba mẹ nên hỏi cô lớp chính trước khi đăng ký.

Một tuần học thêm mấy buổi tiếng Anh là vừa cho bé mầm non?

Với bé đã học song ngữ cả ngày, bắt đầu từ một buổi mỗi tuần là đủ để xem bé có hứng thú không. Nếu bé vui, không mệt và lịch tuần vẫn còn thời gian chơi tự do, có thể cân nhắc thêm theo tư vấn của nhà trường.

Bé học thêm mà vẫn không chịu nói tiếng Anh thì có sao không?

Nhiều bé hiểu khá nhiều trước khi chịu nói. Nếu bé vẫn vui khi đi học, làm theo được hướng dẫn và thỉnh thoảng hát lại ở nhà, ba mẹ không cần lo. Nếu bé căng thẳng, né buổi học, nên trao đổi với cô để điều chỉnh hoặc tạm dừng.

Học thêm tiếng Anh có làm bé quên tiếng Việt không?

Không nếu ở nhà bé vẫn được nghe và nói tiếng Việt phong phú qua truyện, trò chuyện, bữa cơm. Điều cần tránh là để tiếng Việt chỉ còn những câu ngắn sinh hoạt. Mỗi buổi tiếng Anh thêm nên có một khoảng tiếng Việt chất lượng ở nhà đi kèm.