Việc cho bé học thử trước khi sang ngang có áp dụng hay không, áp dụng thế nào, là điều ba mẹ nên hỏi nhà trường khi tư vấn; phiếu đăng ký trên trang có sẵn lựa chọn nhu cầu "cho bé học thử", còn phần công bố nói rõ phụ huynh có thể tham quan trực tiếp campus trước khi quyết định. Nếu có buổi học thử, đó là dịp tốt để ba mẹ nhìn bé trong môi trường mới, nhưng một buổi học thử chỉ cho thấy một lát cắt ngắn, không nói lên bé có hợp với trường hay không.
Bé mầm non phản ứng với nơi lạ rất khác nhau. Có bé vào là chơi ngay, vài tuần sau mới khóc vì nhận ra mình không về trường cũ nữa. Có bé khóc suốt buổi học thử nhưng sau một tháng là bé vui nhất lớp. Vì vậy cách dùng buổi học thử quan trọng hơn kết quả của buổi đó.
Bài này giúp ba mẹ phân biệt học thử với tham quan và lớp chuyển tiếp, biết nên quan sát gì, chuẩn bị bé ra sao, và đọc kết quả buổi học thử cho đúng.
Tham quan, học thử, lớp chuyển tiếp: ba việc khác nhau
Ba mẹ hay gộp ba việc này làm một. Thật ra mỗi việc phục vụ một mục đích, diễn ra ở một thời điểm khác nhau:
| Việc | Diễn ra khi nào | Để làm gì | Ai là người quan sát chính |
|---|---|---|---|
| Tham quan campus | Trước khi quyết định, thường cùng buổi tư vấn | Ba mẹ nhìn không gian, lớp học, cách vận hành | Ba mẹ |
| Học thử (nếu nhà trường áp dụng) | Trước khi giữ chỗ hoặc ngay sau | Bé trải nghiệm một quãng ngắn trong lớp thật | Ba mẹ và cô |
| Lớp chuyển tiếp | Sau khi bé đã nhập học | Bé làm quen dần nếp mới trước khi vào nhịp chung | Cô, báo lại cho ba mẹ |
Tham quan là phần chắc chắn có, theo phần công bố. Học thử là nhu cầu ba mẹ có thể chọn ngay trên phiếu đăng ký, còn có tổ chức cho từng bé hay không và tổ chức ra sao thì cần hỏi. Lớp chuyển tiếp là quyền lợi của chương trình sau khi bé vào học. Hiểu rõ ba việc này giúp ba mẹ không đòi một buổi học thử phải làm việc của cả một quãng chuyển tiếp.
Một buổi học thử nói được gì, và không nói được gì
Một buổi học thử có thể cho ba mẹ thấy khá nhiều: cô đón một bé lạ thế nào, cô có cúi xuống ngang tầm bé không, có để bé tự khám phá hay kéo bé vào hoạt động ngay. Ba mẹ thấy nhịp của lớp, độ ồn, cách các bé khác chơi với nhau, bữa phụ trông ra sao, cô xử lý khi có bé khóc hay giành đồ chơi. Những điều ấy khó thấy trong buổi tham quan chỉ đứng ngoài nhìn.
Điều một buổi học thử không nói được là bé có hợp với trường về lâu dài hay không. Bé đang ở chỗ lạ, với người lạ, thường có ba mẹ ngồi gần. Bé có thể rất ngoan vì tò mò, hoặc rất bám vì sợ. Cả hai phản ứng đều là phản ứng với sự mới, không phải với trường. Quãng thích nghi thật chỉ bắt đầu khi bé biết mình sẽ đến đây mỗi ngày.
Vì vậy, ba mẹ nên dùng buổi học thử chủ yếu để quan sát người lớn và môi trường, còn phản ứng của bé thì ghi nhận nhẹ nhàng, không kết luận.
Nếu có thể, ba mẹ nên đi cùng nhau, hoặc một người đi cùng ông bà, để có hai đôi mắt. Một người theo dõi bé, một người nhìn lớp và cô. Về nhà ghép hai góc nhìn lại sẽ đầy đủ hơn nhiều so với cảm nhận của một người đang lo cho con.
Ba mẹ nên quan sát gì trong buổi học thử
Mang theo một tờ giấy, ghi nhanh trong lúc ngồi xem. Những điểm dưới đây có ích nhất cho bé sang từ trường thường sang song ngữ:
- Cách cô đón bé lạ: gọi tên bé, giới thiệu bạn, có để bé đứng nhìn một lúc trước khi rủ chơi không.
- Hai thứ tiếng xuất hiện thế nào: lúc nào cô nói tiếng Anh, lúc nào tiếng Việt, khi bé không hiểu thì cô làm gì.
- Bé khác trong lớp: có bé nào mới sang gần đây không, các bé có vẻ thoải mái với cô không.
- Lúc chuyển hoạt động: từ chơi sang ăn, từ trong lớp ra sân, các bé có bị giục, có ai bị bỏ lại không.
- Cô xử lý tình huống nhỏ: bé khóc, bé giành đồ, bé muốn đi vệ sinh; cô bình tĩnh hay cáu gắt.
- Không gian cho bé nhút nhát: có góc yên, có chỗ để bé ngồi một mình mà không bị coi là "không hợp tác".
- Cách cô nói chuyện với ba mẹ sau buổi: cô kể cụ thể điều thấy được, hay chỉ khen chung chung.
Không cần quan sát hết; chọn ba, bốn điểm gia đình quan tâm nhất. Ghi lại cả điều thích và điều băn khoăn, để bàn ở nhà và hỏi thêm nhà trường.
Chuẩn bị bé trước buổi học thử
Mục đích là để bé có một trải nghiệm dễ chịu, không phải để bé "thể hiện tốt". Vài việc nhỏ giúp nhiều:
- Chọn giờ bé khoẻ, đã ăn, không buồn ngủ. Nếu buổi học thử trùng giờ ngủ trưa của bé, hỏi nhà trường có khung giờ khác không.
- Kể với bé bằng câu đơn giản: "Mình đi chơi ở một lớp mới, có cô và các bạn, mẹ ngồi gần con." Không hứa điều không chắc, như "con sẽ thích lắm".
- Cho bé mang một đồ vật quen nếu nhà trường cho phép.
- Không dặn bé chào cô bằng tiếng Anh hay đọc bài hát đã học. Bé dễ thấy căng khi biết mình đang được xem.
- Ở trong lớp, ngồi một chỗ cố định, để bé tự quyết khi nào rời ba mẹ đi chơi. Không đẩy bé vào nhóm.
- Khi về, hỏi bé một câu mở như "con thấy chỗ nào vui", rồi thôi. Không hỏi dồn "con có thích trường này không".
Nếu bé khóc suốt buổi, đừng lo quá. Ghi lại, nói chuyện với cô về điều cô thấy, và nhớ rằng phản ứng với nơi lạ khác với phản ứng sau vài tuần đi học đều.
Bé khóc suốt buổi học thử: có nghĩa là không hợp?
Đây là nỗi lo thường gặp nhất sau buổi học thử. Ba mẹ thấy bé bám chặt, khóc, không chịu rời tay, rồi về nhà nghĩ "con không hợp trường này". Thật ra, với bé đang quen một trường khác, khóc ở nơi lạ là phản ứng rất dễ hiểu. Bé đang nhớ chỗ quen, cô quen; nơi mới càng khác thì càng lạ.
Điều đáng xem không phải bé có khóc không, mà là cô xử lý ra sao khi bé khóc. Cô có kiên nhẫn ngồi gần, có để bé ở với ba mẹ mà không giục, có tìm một món đồ chơi hợp với bé để mời không. Một cô bình tĩnh với bé khóc trong buổi học thử thường cũng bình tĩnh với bé trong những tuần đầu sau đó.
Ngược lại, bé vào chơi ngay, không ngoái lại, cũng không đảm bảo quãng sau sẽ nhẹ. Có bé chỉ thật sự khóc ở tuần thứ hai, khi nhận ra đây là chuyện hằng ngày. Ba mẹ nên chuẩn bị cho cả hai khả năng, và nhớ rằng lớp chuyển tiếp được đặt ra cho chính quãng ấy.
Một điều nhỏ nữa: sau buổi học thử, nên giữ nhịp sinh hoạt của bé như bình thường, cho bé về trường cũ đi học tiếp nếu bé đang học. Đừng biến buổi học thử thành bước ngoặt trong mắt bé, nhất là khi gia đình chưa quyết.
Những câu nên hỏi nhà trường về học thử
"Chương trình có cho bé học thử không, và học thử thế nào?" Hỏi thẳng có áp dụng không, kéo dài bao lâu, ba mẹ ở cùng hay chờ ngoài, có cần đăng ký trước không. Phiếu đăng ký có ô chọn "cho bé học thử" nhưng phần công bố chưa mô tả buổi học thử diễn ra thế nào, nên câu trả lời từ nhà trường là quan trọng.
"Học thử có tính phí không?" Nếu có khoản nào, hỏi rõ trước khi đến, và khoản đó có được trừ vào học phí sau này không.
"Bé học thử ở lớp chuyển tiếp hay lớp theo độ tuổi?" Biết bé sẽ ngồi ở đâu giúp ba mẹ hình dung đúng; lớp chuyển tiếp thường có nhịp nhẹ hơn lớp chính.
"Sau buổi học thử, cô sẽ trao đổi với gia đình thế nào?" Một buổi trao đổi ngắn, cô kể điều thấy được ở bé, có giá trị hơn nhiều so với một câu "bé ngoan lắm".
"Nếu không có học thử, gia đình có thể đến quan sát giờ sinh hoạt không?" Đến xem một khung giờ thật, như giờ chơi buổi sáng hay giờ ăn, cũng cho nhiều thông tin, dù bé không vào lớp.
Học thử ở từng độ tuổi: kỳ vọng khác nhau
Với bé nhà trẻ dưới hai tuổi, một buổi học thử chủ yếu là dịp để ba mẹ nhìn cách cô bế, dỗ, cho ăn, thay bỉm, và không gian ngủ. Bé ở tuổi này gần như luôn bám người thân ở nơi lạ; không nên kỳ vọng bé rời tay chơi. Câu nên hỏi là cô sẽ giúp bé gắn bó với một người chăm chính ra sao trong những tuần đầu.
Với bé hai đến bốn tuổi, buổi học thử cho thấy rõ hơn nhịp lớp và cách cô dẫn hoạt động nhóm. Bé có thể tò mò nhìn bạn, chơi cạnh bạn mà chưa chơi cùng, đó là bình thường. Ba mẹ để ý cách cô mời bé nhút nhát tham gia, và cách hai ngôn ngữ được dùng trong lúc chơi.
Với bé bốn đến sáu tuổi, bé đã đủ lớn để có ý kiến riêng sau buổi học thử. Ba mẹ có thể hỏi bé thích hoạt động nào, bạn nào, nhưng đừng giao cho bé quyết định có chuyển hay không. Quyết định ấy là của người lớn, dựa trên nhiều điều bé chưa thể cân.
Sau buổi học thử: quyết định dựa vào gì
Khi về nhà, ba mẹ có ba nguồn thông tin: những gì mình quan sát, những gì cô kể, và phản ứng của bé. Nguồn thứ ba nên được cân nhẹ nhất, vì như đã nói, bé đang phản ứng với sự mới. Hai nguồn đầu nói nhiều hơn về việc trường có phải nơi phù hợp không: cách người lớn ở đó đối xử với trẻ, nhịp lớp, cách hai ngôn ngữ đi cùng nhau.
Đặt những điều đó cạnh các yếu tố khác mà gia đình đã cân: quãng đường, giờ đưa đón, điều kiện học phí sau khi đối chiếu, campus còn suất. Mục So sánh trường cũ và trường mới của trang có bài về cách quan sát một buổi ở trường mới để so với trường cũ, và cách cân trọng số theo điều gia đình cần.
Nếu sau buổi học thử ba mẹ vẫn còn băn khoăn, có thể hỏi thêm một buổi quan sát nữa, hoặc nói chuyện với một phụ huynh đang có con học ở campus đó. Không có lý do gì phải quyết ngay sau một buổi.
Nếu ba mẹ muốn hỏi riêng cho bé, mục đăng ký của trang chỉ cần vài dòng: tên bé, độ tuổi, trường hiện tại, cơ sở muốn chuyển đến trong bốn campus Hiệp Thành, Thạnh Lộc, Hà Huy Giáp, An Phú Đông, và điều ba mẹ muốn hỏi trong phần ghi chú. Đội tư vấn của Global Star School sẽ gọi lại để trao đổi; gia đình quyết khi đã đủ thông tin, không quyết trong cuộc gọi.
Câu hỏi thường gặp
Chương trình Sang Ngang có cho bé học thử không?
Phần công bố nói rõ phụ huynh có thể tham quan campus trước khi quyết định, và phiếu đăng ký có lựa chọn nhu cầu "cho bé học thử"; còn học thử diễn ra thế nào thì chưa nêu cụ thể. Ba mẹ nên hỏi nhà trường khi tư vấn: có áp dụng học thử không, kéo dài bao lâu, ba mẹ ở cùng hay chờ ngoài.
Bé khóc suốt buổi học thử thì có nên bỏ ý định sang ngang không?
Chưa nên kết luận. Khóc ở nơi lạ là phản ứng dễ hiểu của bé đang quen trường khác. Điều đáng xem là cô xử lý ra sao khi bé khóc. Quãng thích nghi thật chỉ bắt đầu khi bé đi học đều, và lớp chuyển tiếp được đặt ra cho chính quãng ấy.
Học thử khác lớp chuyển tiếp thế nào?
Học thử, nếu có, là một quãng ngắn trước khi gia đình quyết định, để ba mẹ và bé trải nghiệm lớp thật. Lớp chuyển tiếp là quyền lợi sau khi bé đã nhập học, giúp bé làm quen dần với nếp mới trước khi vào nhịp chung của lớp theo độ tuổi.
Ba mẹ có nên ngồi trong lớp suốt buổi học thử không?
Với bé nhỏ hoặc nhút nhát, ba mẹ ngồi ở một chỗ cố định trong lớp giúp bé yên tâm khám phá. Cách cụ thể tuỳ quy định của nhà trường. Nên để bé tự quyết khi nào rời ba mẹ đi chơi, không đẩy bé vào nhóm.
Nếu không có học thử thì ba mẹ dựa vào gì để quyết?
Ba mẹ có thể tham quan campus vào một khung giờ sinh hoạt thật, gặp giáo viên, hỏi cách đón bé mới, nói chuyện với phụ huynh đang có con học ở đó. Kết hợp với so sánh trường cũ và trường mới, gia đình vẫn có đủ thông tin để quyết.