Sau khi giữ chỗ Sang Ngang, quãng thời gian đến ngày bé vào lớp chuyển tiếp nên được chia thành vài việc theo từng tuần: hoàn tất hồ sơ nhà trường yêu cầu, sắp lại lịch đưa đón, chuẩn bị đồ dùng, cho bé làm quen nhẹ với âm thanh tiếng Anh và trao đổi trước với cô. Chia ra như vậy giúp không việc nào dồn vào đêm trước ngày đi học.
Quãng này dài ngắn khác nhau giữa các gia đình. Có nhà giữ chỗ xong một tuần là bé đi học, có nhà giữ chỗ trước cả tháng để chờ hết hạn báo nghỉ ở trường cũ. Bài này lấy mốc bốn tuần cho dễ hình dung; quãng ngắn hơn thì gộp các tuần lại, quãng dài hơn thì giãn ra.
Phần giúp bé thích nghi với bất kỳ trường mới nào và thủ tục ở trường cũ thuộc chuyện chuyển trường nói chung, có hướng dẫn riêng ở chuyentruong.com. Ở đây chỉ bàn những việc riêng của bước sang lớp chuyển tiếp trong môi trường song ngữ.
Lịch bốn tuần nhìn tổng thể
Bảng dưới gom các việc theo tuần, tính ngược từ ngày bé đi học đầu tiên. Không cần làm đúng từng ô; mục đích là để không việc nào bị bỏ sót:
| Thời điểm | Việc với nhà trường | Việc trong nhà | Việc với bé |
|---|---|---|---|
| Bốn tuần trước | Nhận danh sách hồ sơ, hỏi thời hạn nộp | Báo trường cũ theo đúng thời hạn ở đó | Chưa cần nói nhiều, chỉ thêm vài bài hát tiếng Anh vào giờ chơi |
| Ba tuần trước | Nộp hồ sơ, điền kỹ phần thông tin về bé | Thống nhất ai đưa, ai đón, ai dự phòng | Nói với bé về trường mới bằng vài câu đơn giản |
| Hai tuần trước | Hỏi lịch ngày đầu, giờ đến, giờ về, có buổi làm quen không | Chạy thử đường vào giờ thật | Đi ngang campus, chỉ cho bé cổng trường |
| Tuần cuối | Xác nhận lại ngày và giờ, hỏi kênh liên lạc với cô | Chuẩn bị đồ dùng, đánh dấu tên | Kể về cô, đọc sách về đi học, giữ nếp ngủ đều |
Cột "việc với bé" là cột nhẹ nhất nhưng quan trọng nhất. Những việc ở đó không tốn thời gian, chỉ cần đều đặn. Bé không cần được chuẩn bị nhiều; bé cần được chuẩn bị đúng mức, không làm bé hồi hộp kéo dài.
Hồ sơ nhà trường yêu cầu: làm sớm, đừng để tuần cuối
Sau khi giữ chỗ, nhà trường sẽ gửi danh sách hồ sơ nhập học và thời hạn nộp. Danh sách mỗi trường khác nhau, thường gồm giấy tờ nhân thân của bé, thông tin sức khoẻ và tiêm chủng, thông tin người đưa đón. Ba mẹ nên đọc kỹ ngay khi nhận, đánh dấu những món đã có và những món cần đi xin, vì có món phải xin ở nơi khác như trạm y tế hay trường cũ.
Phần dễ bị làm vội nhất là phiếu thông tin về bé: thói quen ăn ngủ, dị ứng, người bé gắn bó, cách bé tự xưng, món bé không ăn, cách bé báo khi muốn đi vệ sinh. Đây không phải thủ tục cho có. Cô lớp chuyển tiếp đọc những dòng này trước khi bé tới, và trong những ngày đầu, khi bé chưa nói được với cô bằng câu đầy đủ, chính những dòng đó giúp cô hiểu bé.
Với bé sang môi trường song ngữ, nên thêm vào phiếu một dòng về ngôn ngữ: bé đã nghe tiếng Anh ở đâu, có thích bài hát nào không, bé có nói được từ nào chưa. Chỉ cần ghi đúng; một bé chưa biết gì cũng là thông tin hữu ích để cô bắt đầu từ chỗ phù hợp.
Lịch đưa đón: thống nhất trước, thử trước
Ngày đầu đi học, điều làm bé bất an nhất thường không phải lớp học, mà là người lớn bối rối: đến trễ, tìm cổng, loay hoay chỗ dừng xe, chia tay vội vàng. Vì vậy, lịch đưa đón nên được thống nhất từ hai, ba tuần trước. Ai đưa buổi sáng, ai đón buổi chiều, nếu người đó bận thì ai thay. Người dự phòng cũng cần có tên trong danh sách người đưa đón nộp cho nhà trường.
Nên chạy thử đường ít nhất một lần vào đúng giờ thật, kể cả khi đã đi trong buổi tham quan. Buổi tham quan thường vào giữa buổi sáng, đường vắng hơn giờ đưa trẻ. Chạy thử đúng giờ giúp biết cần đi lúc mấy giờ, dừng xe ở đâu, lối vào cổng nào. Mùa mưa thì thử thêm một chiều mưa, vì khu Quận 12 cũ có những đoạn đường hay đọng nước khi mưa lớn.
Nếu ông bà là người đón, nên đi cùng ông bà một lần tới cổng vào giờ tan học. Ông bà biết trước chỗ đứng chờ, cách cô bàn giao bé, và nhìn thấy mặt cô, sẽ tự tin hơn nhiều trong buổi đón đầu tiên. Bé thấy người đón bình tĩnh, cũng yên tâm hơn.
Nói với bé về trường mới: khi nào và nói gì
Thời điểm nói rõ với bé nên là sau khi đã giữ chỗ, không sớm hơn. Nói khi chưa chắc dễ làm bé hồi hộp kéo dài, hoặc thất vọng nếu cuối cùng không sang. Khoảng hai, ba tuần trước ngày đầu là vừa với phần lớn bé ở tuổi mầm non: đủ để bé quen ý, không quá lâu để bé lo.
Lời nói nên đơn giản và đúng sự thật: con sắp đi học ở một trường mới, ở đó có cô người Việt và một cô nói tiếng khác, có sân chơi, có các bạn mới. Nếu bé đã gặp cô trong buổi tham quan, nhắc tên cô. Không cần hứa "trường mới vui hơn", cũng không cần nói về trường cũ theo hướng so sánh. Bé vẫn có quyền nhớ bạn cũ, cô cũ.
Nếu bé hỏi những câu khó như "con không muốn đổi trường" hay "sao con phải đi", ba mẹ cứ thừa nhận cảm xúc của bé: con thương các bạn ở trường cũ, ba mẹ hiểu. Rồi nói lại điều sẽ xảy ra một cách bình tĩnh. Bé ở tuổi này cần cảm giác người lớn chắc chắn và bình tĩnh hơn là cần một lý do thuyết phục.
Làm quen nhẹ với tiếng Anh trong những tuần chờ
Thêm vài bài hát tiếng Anh vào giờ chơi. Không cần học, không cần bé hát theo. Chỉ để âm thanh tiếng Anh trở thành một phần quen thuộc trong nhà, để ngày đầu nghe cô nói, bé thấy có gì đó quen quen.
Dạy bé vài câu chào đơn giản. Hello, goodbye, thank you, cùng cách vẫy tay. Bé không cần nói được; nghe hiểu và đáp lại bằng cử chỉ là đủ cho những ngày đầu.
Nói với bé về cô nói tiếng khác. Kể rằng ở trường mới có một cô nói tiếng khác, cô sẽ hát và chơi cùng con, con chưa hiểu cũng không sao, cô người Việt sẽ giúp con. Một câu như vậy giúp bé không hoảng khi lần đầu nghe một người nói những câu bé không hiểu.
Không biến những tuần này thành lớp học. Bé không cần thuộc bảng chữ hay đếm số bằng tiếng Anh trước khi sang. Lớp chuyển tiếp được đặt ra để bé mới sang làm quen dần với nếp lớp và cả tiếng Anh. Ép học sớm dễ làm bé ngại tiếng Anh trước cả khi gặp cô.
Đồ dùng cho những ngày đầu
Nhà trường sẽ cho danh sách đồ dùng cụ thể; danh sách dưới đây chỉ gợi ý những món giúp bé dễ chịu hơn trong lớp chuyển tiếp. Món nào cũng nên đánh dấu tên bé:
- Một bộ quần áo dự phòng, nhất là với bé còn đang tập đi vệ sinh, để bé không ngại khi lỡ.
- Bình nước bé quen dùng, để bé có một món quen trong tay.
- Vật quen khi ngủ trưa như khăn nhỏ hay thú bông, nếu nhà trường cho phép mang trong những ngày đầu.
- Dép hoặc giày bé tự mang được, để bé không phải chờ người khác giúp.
- Một tấm ảnh nhỏ của gia đình, nếu cô thấy hợp, để bé nhìn khi nhớ nhà.
Không cần mua sắm nhiều. Đồ mới hoàn toàn đôi khi làm bé thấy lạ thêm; đồ quen từ nhà giúp bé mang theo một chút cảm giác an toàn vào nơi mới. Hỏi cô trước những món nào được mang vào lớp, vì mỗi lớp có quy định riêng về đồ cá nhân.
Một mẹo nhỏ là cho bé cùng xếp túi đồ vào tối hôm trước. Bé tự cho bình nước, tự gấp khăn vào túi, sẽ thấy mình có phần trong việc đi học, và sáng hôm sau cầm túi của chính mình bước vào lớp. Việc nhỏ đó cho bé chút cảm giác chủ động trong một ngày mà phần lớn mọi thứ đều mới.
Gửi trước cho cô vài dòng về bé
Nếu ba mẹ đã gặp cô trong buổi tham quan, đây là lúc nối lại. Nếu chưa gặp, đây là lúc làm quen. Khoảng một tuần trước ngày đầu, ba mẹ có thể nhờ người tư vấn chuyển cho cô lớp chuyển tiếp vài dòng về bé, hoặc nhắn trực tiếp nếu nhà trường đã cho kênh liên lạc. Không cần dài: bé tên gì, ở nhà gọi là gì, đang hồi hộp hay háo hức, có điều gì mới thay đổi từ hôm tham quan.
Những dòng này khác với phiếu thông tin trong hồ sơ. Phiếu là thông tin cố định; còn vài dòng gửi cô là tình hình của bé ngay lúc sắp sang. Ví dụ bé vừa mọc răng nên ăn kém, hay mấy hôm nay bé hay hỏi về cô nói tiếng khác. Cô biết những điều đó sẽ có chuyện để nói với bé ngay khi gặp.
Ba mẹ cũng có thể hỏi cô một câu đơn giản: những ngày đầu, cô muốn ba mẹ làm gì ở nhà để đỡ cho bé. Mỗi cô có kinh nghiệm riêng với lớp mình; có cô muốn ba mẹ kể về các bạn trong lớp, có cô muốn ba mẹ giữ giờ ngủ thật đều. Làm theo đúng điều cô cần giúp nhà và lớp đi cùng một nhịp ngay từ đầu.
Tuần cuối: xác nhận lại và giữ nhịp bình thường
Vài ngày trước ngày đầu, ba mẹ nên nhắn nhà trường xác nhận lại ba điều: ngày và giờ bé đến, ai sẽ đón bé ở cổng, và kênh liên lạc với cô trong những ngày đầu. Biết trước cô sẽ báo tình hình qua kênh nào, vào lúc nào trong ngày, giúp ba mẹ đỡ hồi hộp chờ tin suốt buổi.
Trong tuần cuối, giữ nhịp sinh hoạt ở nhà càng bình thường càng tốt: ngủ đúng giờ, ăn đều, không đi chơi xa, không thay đổi lớn nào khác. Nếu có thể, điều chỉnh giờ ngủ trưa và giờ dậy của bé gần với lịch của trường mới, để ngày đầu bé không phải dậy sớm hơn hẳn thường lệ.
Đêm trước ngày đầu, chuẩn bị sẵn túi đồ, quần áo, đồ ăn sáng, để buổi sáng không vội. Sáng hôm đó, ba mẹ chào bé ngắn gọn, nói rõ ai sẽ đón và khi nào, rồi để cô dẫn bé vào. Cách cô đón và cách lớp chuyển tiếp làm quen với bé những ngày đầu được bàn kỹ ở mục Lớp chuyển tiếp của trang.
Ba mẹ đã giữ chỗ và cần hỏi thêm về lịch ngày đầu, đồ dùng hay hồ sơ có thể liên hệ người tư vấn đã làm việc với gia đình. Nếu chưa bắt đầu, mục đăng ký trên trang là bước đầu; đội tư vấn của Global Star School sẽ hướng dẫn từng việc cho tới ngày bé vào lớp.
Câu hỏi thường gặp
Giữ chỗ xong bao lâu thì bé đi học được?
Tuỳ ngày bắt đầu gia đình và nhà trường thống nhất, có khi một tuần, có khi vài tuần. Ngày bắt đầu thường được chọn sao cho khớp với thời hạn báo nghỉ ở trường cũ, để bé không ở nhà quá lâu giữa hai nơi và gia đình không đóng tiền chồng hai bên.
Nên nói với bé về trường mới từ khi nào?
Nên nói rõ sau khi đã giữ chỗ, khoảng hai đến ba tuần trước ngày đầu. Nói quá sớm khi chưa chắc dễ làm bé hồi hộp kéo dài hoặc thất vọng nếu không sang. Lời nói nên đơn giản, đúng sự thật, và không so sánh với trường cũ.
Bé có cần học tiếng Anh trước khi vào lớp chuyển tiếp không?
Không cần học. Vài bài hát tiếng Anh trong giờ chơi và vài câu chào đơn giản là đủ để âm thanh trở nên quen. Lớp chuyển tiếp được đặt ra để bé mới sang làm quen dần; ép học sớm dễ làm bé ngại tiếng Anh trước khi gặp cô.
Cần chuẩn bị đồ dùng gì cho bé những ngày đầu?
Nhà trường sẽ cho danh sách cụ thể. Ngoài ra nên có quần áo dự phòng, bình nước bé quen dùng, vật quen khi ngủ trưa nếu được phép, dép bé tự mang được. Mọi món nên đánh dấu tên bé và hỏi cô trước món nào được mang vào lớp.
Có nên chạy thử đường đến trường trước ngày đầu không?
Nên chạy thử ít nhất một lần vào đúng giờ đưa thật, vì buổi tham quan thường vào lúc đường vắng hơn. Chạy thử giúp biết giờ cần xuất phát, chỗ dừng xe và lối vào cổng, để sáng ngày đầu người lớn không bối rối trước mặt bé.
Tuần cuối trước khi đi học nên làm gì?
Xác nhận lại với nhà trường ngày giờ bé đến, người đón bé ở cổng và kênh liên lạc với cô. Ở nhà, giữ nếp sinh hoạt bình thường, chỉnh dần giờ ngủ gần với lịch trường mới, và chuẩn bị đồ từ tối hôm trước để buổi sáng không vội.